Veelgestelde vragen

1. Basisbegrippen

  • Bemaling is het tijdelijk of permanent verlagen van het natuurlijke grondwaterpeil door grondwater op te pompen.

  • Een bemalingsnota is een onderzoek waarin alle relevante gegevens van het project en de omgeving worden verzameld (sonderingen, boringen, peilbuizen…). Op basis daarvan wordt een veilig en correct bemalingsconcept uitgewerkt dat rekening houdt met risico’s zoals zettingen, verdroging, verontreinigingen of erfgoed.

  • Een bemalingsadvies beschrijft de meest geschikte en veilige manier om een bemaling uit te voeren zonder schade aan de omgeving, rekening houdend met alle lokale parameters.

  • Een bemalingsplan toont de volledige opstelling van de bemaling: locatie van filters of drains, pompen, leidingen, lozingspunt, noordpijl, enz.

  • Bemalingswater is het grond- en bodemwater dat wordt opgepompt tijdens een bemaling.

  • Dat is een buis met geperforeerd element die in de bodem geplaatst wordt om nauwkeurig de grondwaterstand en stijghoogte te meten.

  • Grondwater dat rechtstreeks in verbinding staat met de atmosferische luchtdruk, waardoor het vrij kan bewegen.

  • Water in een watervoerende laag die door een halfdoorlatende laag wordt afgedekt. Het water staat er onder druk, zonder directe link met de freatische waterstand.

2. Werking & techniek van bemalen

  • Een bemaling verlaagt het grondwaterpeil door water op te pompen met filters, drains of dieptebronnen. Hierdoor kan veilig gegraven of gebouwd worden zonder instabiliteit of opwaartse druk.

    • Open bemaling (oppervlaktewater via greppels naar pompput)

    • Horizontale drains

    • Filterbemaling (gravitaire, getrapte of vacuüm)

    • Dieptebronnen (met onderwaterpompen)

    • Spanningsbemaling (in gespannen lagen)

    • Gesloten bouwput: met wanden zoals secanspalen, damwanden…, beperkt de invloed van de bemaling.

    • Open bouwput: uitgraving in talud of berlinerwanden zonder extra maatregelen.

    • Bemalingsproef: testopstelling met meerdere bronnen voor de bepaling van het bemalingsconcept, de doorlatendheid (k-waarde) en de invloed.

    • Pompproef: bodemtest met 1 bron ter bepaling van de doorlatendheid. (k-waarde)

    • Proefbemaling: uitgebreidere bemalingsproef waarbij ook het zettingsrisico bepaald wordt.

  • Wanneer het bemalingswater potentieel verontreinigd is.

  • Als binnen 20 meter rond de bemaling risicogrond voorkomt, een bodemonderzoek werd uitgevoerd, een schadegeval is vastgesteld of er gebruiksbeperkingen zijn (bv. PFAS no regret zones).

  • Ja, tenzij het project onder de uitzonderingsvoorwaarden valt. Afhankelijk van debiet, diepte en duurtijd valt de bemaling onder klasse 1, 2 of 3.

  • Wanneer alle voorwaarden voldaan zijn:

    • Bemalingsdiepte ≤ 4 m onder maaiveld

    • Debiet ≤ 1000 m³/dag

    • Totaalvolume ≤ 10.000 m³

    • Duur ≤ 14 dagen

  • Ja, maar enkel volgens de bemalingscascade:

    1. Beperken / retourbemaling

    2. Hergebruik

    3. Lozing op waterloop of RWA

    4. Lozing in riool (DWA)

    Bij lozing > 10 m³/u in de vuilwaterriolering is een toestemming en heffing verplicht.

  • Ja, mits het voldoet aan de kwaliteitsnormen. Het kan gebruikt worden voor tuinberegening of soms voor bijvullen van regenwaterput (met voldoende controle).

3. Vergunningen & regels rond bemaling

4. Risico’s & maatregelen

    • Zetting van gebouwen

    • Verdroging van groenzones

    • Aantrekken of verschuiven van verontreinigingen

    • Lozingsproblemen afhankelijk van kwaliteit en debiet

    • Vooronderzoek van waterstanden en bodem

    • Onderzoek naar bestaande kelders of funderingen

    • Proefbemaling

    • Plaatsen van een waterremmende wand

    • Retourbemaling om invloed te beperken

5. Praktische situaties

  • Wanneer het grondwaterpeil hoger ligt dan de gewenste graafdiepte.

  • Afhankelijk van projecttype en opwaartse druk. De constructie moet voldoende gewicht hebben om opdrijven te vermijden.

6. Kosten & budget

  • Sterk variabel per project. Factoren:

    • diepte

    • debiet

    • type bemaling

    • bereikbaarheid

    • duurtijd

    • risico’s & monitoring

  • Over het algemeen tussen €600 en €2.000, afhankelijk van projecttype (woning, kelder, zwembad, riolering...). Bijkomende OVAM-dossiers kunnen extra kosten meebrengen.

7. Overige veelgestelde vragen

  • In de meeste gevallen wel, uitzonderingen staan hierboven.

  • Een bemaling die enkel tijdens de werken actief is, om veilig te kunnen graven en bouwen.